Linux Dosya Sistemi | Webmaster Blog

Linux Dosya Sistemi

Bugün sizlere Linux Dosya Sistemini anlatacağım. Konumu çok uzun tutmadan anlatmaya çalışacağım.

linux

Linux Dosya Sistemi Konu Başlıkları


• Dosya Sistem Hiyerarşisi” (FSSTND)
a) /bin
b) /boot
c) /dev
d) /usr
e) /var
f) /etc
g) /lib
h) /media
i) /srv
j) /tmp
k) /opt
l) /proc
m) /root
• Dizin Oluşturma
• Dosya Oluşturma
• Dosya Taşıma
• Dosya Kopyalama
• Soft Link ve Hard Link (Bağlantı Oluşturma)
• Dosya Okuma
• Dosya Düzenleme(İzinleri)
• Dosya ve Dizin Arama
• Arşivleme(tar)



Öncelikle genel olarak çoğumuz Windows kullanmaya alışığız. Bilgisayarlarımızda varsayılan işletim sistemi olarak Windows gelmektedir. Windows’lar da kullana kullana dosya sistemlerini öğrendik. Mesela “Program Files, PerfLogs, Kullanıcılar” tarzında dosya sistemi bulunmaktadır. Fakat Linux’a geçtiğimizde biraz garip bir dosya sistemi var. Linux dağıtımları arasında ufak tefek farklılıklar olsa da genel olarak birbirlerinin aynısı dosya sistemi vardır.
Linux’ta her şey “ / “ (slash) ile başlar. “ / “ ifadesinin altında dallanarak genişler. “ / “ root klasörüdür yani Windows’ta ki “Administrator” olarak anlatabiliriz. Windows’ta ki “C: , D:” gibi diskler bulunmamaktadır bunun yerine birazdan anlatacağım dosya sistemi bulunmaktadır.
Linux’ta dosyalar ilk kullanılmaya başlandığı zaman oldukça karmaşık bir şekildeydi. (90’lı yıllarda ki sistemden bahsediyorum.) Bunun önüne geçmek için “Dosya Sistem Hiyerarşisi” (FSSTND) geliştirildi.

Dosya Sistem Hiyerarşisi” (FSSTND)

Root dosyası altında birçok dosya vardır. Bunlar;
/bin
/boot
/dev
/usr
/var
/etc
/lib
/media
/sbin
/srv
/tmp
/opt

Temel klasörlerdir. Şimdi bu klasörler nedir ne değildir buna bakalım.

/bin

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Linux sisteminde birçok komut bu klasöründe barınmaktadır. Nasıl yani derseniz, “mkdir,cat” gibi komutlar burada depolanır. Sistemimizde ne tür bir sorun olursa olsun yine de burası çalışmaktadır. Herhangi bir sorunda burada ki komutlar ile sistemimizi tamir edebiliriz.

/boot

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Linux Sistemin önyükleyicisidir yani sistemin yükleyicisidir. Burada sistem ile alakalı temel veriler bulunur.(önyükleyici yapılandırması, sistem görüntüsü vb.) Adından da anlaşılacağı gibi Boot işlemi için gereken dosyalar/veriler buradadır.

/dev

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Linux ‘de Dev dosyası aygıtlarla alakalı bütün bileşenleri içerisinde barındırır. (CD-ROM, USB giriş verileri, depolama verileri.) Burada ki dosyaları manuel olarak değiştirebiliriz isterseniz yardımcı uygulamalar yardımıyla da değiştirebilirsiniz. Burada ki veriler silinirse MAKEDEV ile tekrar geri getirebilirsiniz.

/usr

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Sistem dosyaları burada depolanır. Yeni bir dosya kurulacaksa direk buraya kurulum yapılır. Burada ki bazı alt klasörler şu şekildedir;

Lib: Kütüphane ile ilgili dosyalar
Man: man dosyaları(komut yani)
Doc: Doküman vb. dosyaların bulunduğu kısım
Sbin: sbin dosyası disk yönetimi, ağ yönetimi, sistem özellikleri ilgili dosyaların bulunduğu klasördür.
Bin: Temel programların bulunduğu klasördür.

NOT: sbin ve bin arasında ki fark sbin klasöründe süper kullanıcının (root) çalıştırabileceği uygulamalar olmasıdır.

Src: src Linux kabuğunu oluşturan kodları barındırır.

/var

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Log dosyaları burada tutulmaktadır. Burada ki dosyalar değişkenlik gösteren dosyalardır. Kısa süreli bilgi gibi düşünebilirsiniz.

/etc

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

İşletim sisteminde ki bütün ayarları/verilerin depolandığı yerdir. Burada klasörler olarak her şey ayrılır fakat içlerinde sadece txt dosyası vardır. Çalıştırılamaz (txt dosyası sonuçta

)

/lib

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kabukta ki (Çekirdek) dosyaların bulunduğu kütüphanedir. Bunlar Windows sistemlerde ki “.dll” dosyalarla aynı işlevlerdedir. Burada ki dosyaların uzantısı “.so” dur.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

/media

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Media klasöründe çıkarılabilir (CD-ROM, USB) cihazların geçici irtibat noktasıdır. Sisteme bir geçici bellek bağlandığında gözükür fakat çıkardığınız taktirde gözükmez.

/srv

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Srv dizinin de http-ftp verileri bulundurur. Sistem de oluşturulan siteye özgü verileri barındırır.

/tmp

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Linux ‘de geçici dosyaların bulunduğu dizindir. Burada ki dosyalar ne kadar geçici olsa da burada ki işlemleri bilmiyorsanız silmemenizi öneririm zira sistem dosyalarında ki değişiklikleri silebilirsiniz.

/opt

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Linux ‘de İşletim sisteminden ayrı olan uygulamaların kurulduğu yerdir. Yani 3. Parti yazılımlardır. Bu kurulum yeri varsayılan yerdir sizler isterseniz indirdiğiniz uygulamanın konumunu değiştirip istediğiniz yere yükleyebilirsiniz.

/proc

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Bu dizin ise “Sanal Bilgi Alma Merkezi” olarak tanımlayabiliriz. Sistem hafızası, bağlı cihazlar vb. uygulamaların bilgilerinin bulunduğu “sanal” dosyadır. “cat” komutunu kullanırken genellikle burada ki bilgileri alarak bizlere sunar.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Devices: Çalışan kabuk içerisinde ki aygıt sürücülerini gösterir.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Filesystem: Çalışan kabuk içerisinde ki uygulamaları gösterir.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Cpuinfo: Kullanmış olduğumuz işlemci, RAM miktarını vb. sistem özelliklerini gösterir.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

/root

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Başlangıçta süper kullanıcı yani root tüm yetkilere sahip olduğundan bahsetmiştim. Bu süper kullanıcıların “ev dizini” olarak tanımlanan bölümü “/root” dizinidir.

Dizin Oluşturma

Mkdir Komutu


Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Linux ‘de Mkdir komutu ile dizin oluşturabiliriz. Cd komutunda da söylediğim gibi dizinler dosyalarımızın kurulu olduğu mesela root dizini vb. bizler de dizin oluşturabiliriz. Bunun için de mkdir komutunu kullanacağız.


Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.


Kod:

mkdir Tht

isimli bir dizin oluşturacağız.


Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Dosya Oluşturma

Touch Komutu

Linux’de Touch komutu ile istediğimiz bir dizinde istediğimiz dosya türünden oluşturabiliriz. Dosyamız boş olarak oluşacaktır.


Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

touch Desktop/tht.txt

komutu ile Desktop(Masaüstün)’ta “tht.txt” isimli bir txt dosyası oluşturacağız.


Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Gördüğünüz üzere “tht.txt” dosyası oluşturuldu. Bunu .py dosyası olarakta ya da normal bir dosya olarakta oluşturabilirsiniz. Fakat şunu unutmayın hangi dizinde oluşturacağınızı belirtiniz.

Dosya Taşıma

Mv Komutu

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Linux ‘de Mv komutu “Move” demektir yani taşımak anlamına gelmektedir. Bu komutumuz sayesinde bir dosyayı bir dizinden ya da bir dosyadan başka bir dizine/dosyaya taşımamıza yaramaktadır.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

mv Desktop/tht.txt THT.txt

burada neden THT.txt yazdığımızı sorarsanız taşıdığımız da dosyamızın ismi değişecektir. Değişecek olan dosyamızın yeni ismini yazıyoruz. Bir konum belirtmediğim için şu an da olduğum dizine kopyaladı yani /home/whitered dizinine

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Dosya Kopyalama

Cp komutu

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Cp komutu adı üstünde Copy yani bir dosyayı kopyalamaya yarayan komuttur. Bu komut ile istediğiniz dosyayı istediğiniz dizine kopyalayabilir ve ismini değiştirebilirsiniz.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Soft Link ve Hard Link (Bağlantı Oluşturma)

ln ve ln-s Komutları

ln komutu dosyalar arası köprü(bağlantı oluşturma) oluşturmak için kullanılan bir komuttur. Bu komutu neden kullanalım derseniz diyelim ki diskinizde alan azaldı ve bir şeyler eklemek istiyorsunuz. Bu komut ile dosyayı bağlantı oluşturarak (bu oluşturulan bağlantılar dosya boyutu olarak çok küçüktür içinde ki veriler ne kadar olsa da) sizlere kullanımda kolaylık sağlamaktadırlar. Kullanıma geçelim

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

cd Desktop

diyerek masaüstü dizinine giriyoruz.(Siz istediğiniz dizine girebilirsiniz benim kullanacağım dosya masaüstünde olduğu için buraya girdim.)

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

ln dosyaadı bağlantıoluşturulacakdosyanınadı

bu şekilde kullanacaksınız. Kod:

ln THT deneme

ben bu şekilde kullandım.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Gördüğünüz gibi masaüstünde dosyamız oluştu. Şimdi içine bakalım.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Gördüğünüz gibi içinde ki yazılanlar aynıdır. Şimdi ana dosyayı silelim ve oluşturduğumuz bağlantı dosyasında bir değişiklik olacak mı buna bakalım.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

rm THT

diyerek THT dosyasını sileceğiz.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Gördüğünüz gibi oluşturduğumuz bağlantı dosyası silinmedi.


ln-s Komutu

ln komutu ile pek bir farkı yok sadece bu komutta ana dosyamızı siler isek oluşturduğumuz bağlantı dosyamız kullanılamaz hale gelecektir.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

ln –s anadosya bağlantıolarakoluşturulacakdosya

şeklinde yazılacaktır. Ben Kod:

ln-s deneme THTdeneme

olarak yaptım.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Gördüğünüz gibi dosyamız oluştu. Bir de içlerine bakalım;

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Gördüğünüz gibi herhangi bir fark bulunmamaktadır. Şimdi ana dosyamızı silmeyi deneyelim.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

rm deneme

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Dosyamızı sildik ve bağlantı dosyamıza tıkladığımızda kullanılamadığından Çöp tenekesine taşınacağını söylüyor.

Benim masaüstünde “THT.txt” isimli bir txt dosyam var. Bu dosyayı kopyalamak için Kod:

cp THT.txt denem.txt

kodu ile “denem.txt” isimli bir kopya ile masaüstüne kaydedeceğim. Burada önemli olan kısım benim ilk başta Kod:

cd Desktop

diyerek masaüstü dizinine giriş yapmam. Eğer giriş yapmaz iseniz dosyanızı bulamayacak ve kopyalama işlemini yapamayacaktır.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Gördüğünüz gibi “denem.txt” isimli txt dosyası oluşturduk.

Dosya Okuma

cat Komutu

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

cat komutu bir dosyanın, metnin içerisinde neler olduğunu görmemiz için kullanılmaktadır. Ek olarak bir dosyanın içinde ki yazıyı diğer metnin içine gönderebilirsiniz. Biz ilk olarak temel “cat” komutuna bakalım daha sonra alt parametrelerine bakalım.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

cat dosyanızınismi

olarak yazmalısınz.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Görmüş olduğunuz gibi metnin içerisinde ki bütün yazılar ekranımıza geldi.

cat –b Parametresi

Bu parametre sayesinde metnimizin ya da dosyamızın içinde ki veriler sıralı bir şekilde başlarında numara alarak karşımıza gelmektedir.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

cat –b dosyaismi

olarak yazıyoruz.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.


cat –e Parametresi

Bu parametre ile verilerimizin sonlarına $ işareti konuluyor(İngilizce de olmayan harfler bizde ki ü-ö gibi harfleri de editlemektedir.)

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

cat –e dosyaadı

olarak yazıyoruz.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Gördüğünüz gibi sonuna $ işareti konuldu.

Verileri birleştirme (>>)

Bu parametre sayesinde 2 farklı veri dosyasında ki verilerimizi tek bir dosya içine toplayabiliriz.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

cat ilkdosya >> ikincidosya

olarak yazıyoruz.(İkinci dosya da verilerimiz toplanacaktır bilginiz olsun.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

cat ikincidosya

yazıyoruz ve dosyamızda ki verilerimize bakıyoruz.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Gördüğünüz gibi verilerimiz ikinci dosyamızda birleştirildi.


more Komutu

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

more komutu da cat komutu gibi dosyamızın içinde ki verilerimizin okunması için kullanılır.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

more dosyaismi

olarak yazıyoruz.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Gördüğünüz gibi arkadaşlar metin belgesinde ki verilerimiz karşımıza geldi.

Dosya Düzenleme(İzinleri)

Chmod Komutu

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Arkadaşlar chmod komutu diğer komutlara nazaran biraz daha karmaşık bir komuttur. İlk öncelikle nedir ondan bahsedeyim; Linux kullanıcılarının dosyalara erişim haklarını belirlemek için kullanılan bir komuttur.

2 : w => Yazma izni
4 : r => Okuma izni
1 : x => Çalıştırma izni


Chmod Örnekleri;

rwx : Okuma, yazma ve çalıştırma erişim izinlerinin hepsi var.
rw- : Okuma ve yazma izinleri var, çalıştırma için iziniziz yok.
r-x : Okuma ve çalıştırma izinleri var, yazma için iziniziz yok.
wx : Okuma için izin yok, yazma ve çalıştırma izinleri var.
–x : Sadece çalıştırma hakkı var.
-w- : Sadece yazma hakkı var.
r– : Sadece okuma hakkı var.
— : Hiçbir erişim hakkı yok.

Şimdi bir dosya da izin olup olmadığını nasıl anlarız derseniz Kod:

ls –all dosyaismi

olarak yazdığınız da dosyanın yetkileri çıkacaktır.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Mesela izinleri karşımıza çıktı.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

chmod 000 dosyaismi

olarak yazdığımız da hiçbir hakkı yok demektir. Yani ne okuma ne yazma ne de görüntüleme hakkı.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

chmod 001 dosyaismi

olarak yazdığımız da okuma ve yazma hakkı yok fakat çalıştırma hakkımız olmuş oluyor.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

chmod 010 dosyaismi

olarak yazdığımızda okuma izni yok, çalıştırma izni yok fakat yazma izni vardır.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

chmod 011 dosyaismi

olarak yazdığımızda okuma izni yok fakat yazma ve çalıştırma iznimiz vardır.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

chmod 100 dosyaismi

olarak yazdığımızda okuma izni var fakat yazma ve çalıştırma iznimiz olmuyor.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

chmod 101 dosyaismi

olarak yazdığımız da okuma ve çalıştırma iznimiz vardır fakat yazma iznimiz yoktur.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

chmod 110 dosyaismi

olarak yazdığımız da okuma ve yazma iznimiz var fakat çalıştırma iznimiz yoktur.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

chmod 111 dosyaismi

olarak yazarsak eğer bütün yetkiler vardır.

Chown Komutu

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Chmod komutu bir dosyanın izin sistemini değiştirmek için kullanılan komuttur. Bu komut ile diğer user’lar arasında dosyayı kullanabilme,yönetebilme yetkisine sahip olursunuz.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

chmod kullanıcıadı dosyaadı

olarak yazıyoruz. Hangi kullanıcıya yetkiyi vermek isterseniz o kullanıcı adını yazmanız gerekmektedir.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Umask Komutu

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Umask komutu izin kısıtlama olarak kullanılan bir komuttur. Linux sistemlerde dosya ve dizinleri default izinleri vardır. Bu izinler umask’ta 022 olarak belirlenir.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Bu şekilde görebilirsiniz. Bu numara sistemi chmod’da anlattığım “x,r,w” olayından geliyor. Biz bu değerleri değiştirebiliriz onu da şöyle yapacağız;

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

umask değer

olarak yazacağız.

Mesela bir dosya ve dizin oluşturalım;

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

touch dosyaismi 
mkdir dizinismi 
ls –l

olarak yazıyoruz ve izinlerine bakıyoruz.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Gördüğünüz gibi izinlerin değerlerini değiştirdiğimiz için “r,x,w” değerleri de değişti.

Chown Komutu

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Chmod komutu bir dosyanın izin sistemini değiştirmek için kullanılan komuttur. Bu komut ile diğer user’lar arasında dosyayı kullanabilme,yönetebilme yetkisine sahip olursunuz.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

chmod kullanıcıadı dosyaadı

olarak yazıyoruz. Hangi kullanıcıya yetkiyi vermek isterseniz o kullanıcı adını yazmanız gerekmektedir.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Dosya ve Dizin Arama

Locate Komutu

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

locate komutu find komutu gibi bir dosyanın veya anahtar bir kelime yazarak o kelimenin veyahut dosyanın isminin geçtiği bütün verileri tarar ve bizlere gösterir.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

locate arananisim

olarak yazıyoruz.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Gördüğünüz şekilde bizlere bütün dosyaları göstermiştir.

find Komutu

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Find komutu locate komutundan daha işlevsel bir komuttur. Locate komutundan daha stabil sonuçlar vermektedir ve başka parametreleri olması da can alıcı noktasıdır.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

find –name aranacakkelimeismi

olarak yazdığımızda “-name” ile isim araması yapmış olacağız.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Görmüş olduğunuz gibi dosyamızı buldu. Şimdi de 1 gün içerisinde değişikliğe uğramış dosyaları bulalım.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

find –ctime -1

olarak yazıyoruz. Şimdi “-1” burada gün olarak belirtiliyor ve 1 gün içerisinde ki değişiklikleri aramasını yapıyor.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Görmüş olduğunuz gibi.

Which Komutu

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Bu komutumuz çeviri olarak “Hangi” anlamına geliyor. Linux’ta kullanımı ise hangi konumda. Bizler bu komut sayesinde bir dosyanın hangi konumda olduğunu öğrenebiliriz.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

which nmap

ile nmap toolunun hangi konumda olduğunu öğreneceğiz.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Gördüğünüz gibi Kod:

/usr/bin/nmap

konumunda imiş. Bu komutun kullanımı yararlıdır.

Whereis Komutu

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Whereis komutu, which komutundan biraz daha detaylı çünkü aradığımız dosyanın içindeki dosyaların da nerede olduğunu ve ismini vermektedir.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

whereis nmap

ile nmap dosyasının içinde ki dosyaların ve klasörün nerede olduğunu göstermektedir.

Du Komutu

du komutu sayesinde dosyaların diskte kapladığı alanları görebiliyoruz.

Kod:

du –a

olarak yazıyoruz. Bunun anlamı bulunduğumuz dizinde ki bütün dosyaları tarar. Sizler isterseniz sonuna dosya ismi de ekleyebilirsiniz.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Şimdi dosyanın içine bir şeyler ekleyip deneyelim.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Gördüğünüz gibi dosyanın boyutu sol da yazdı.

Kod:

du –BM dizinimsi

olarak yazarsak dosyaları Megabyte ve Gigabyte olarak gösterir.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

du –ca dizinimsi

bu kod ile bütün dosyaları tek tek tarar ve bizlere boyutunu gösterir.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Arşivleme(tar)

Tar Komutu

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Tar komutu dosyaları (metin belgeleri vb. dosyaları) arşivlemek için kullanılan bir komuttur. Varsayalım ki 4-5 tane dosyanız var ve Linux kullanıyorsunuz bunları arşivlemek istiyorsunuz. Bunun için bu komutu kullanabilirsiniz.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

tar –cvf arşivdosyasınınadı dosya1 dosya2 dosya3 ..

olarak yazıyoruz.”-cvf burada arşiv olarak geçmektedir ve bunun sayesinde arşiv dosyası oluşturacağız.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Gördüğünüz gibi işaretlediğim yerde .tar dosyası oluştu. Bu kadar kolay bir şekilde arşivleyebilirsiniz.
Şimdi de diyelim ki format atmanız gerekti ve bütün dosyaları arşivlemeniz gerekiyor. Tek tek uğraşmak yerine vereceğim komut ile bütün dosyaları arşivleyebilirsiniz.

Resim yeniden boyutlandırıldı, orjinalini görmek için tıklayın.

Kod:

tar –cv /home/hangidizinekaydetmekisterseniz

olarak yazıyoruz.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *